Selen – mały pierwiastek o wielkiej mocy. Dlaczego jest kluczowy dla tarczycy, odporności i regeneracji ciała?
- Dominika Kucińska
- 3 dni temu
- 3 minut(y) czytania
Selen to mikroelement, który – choć potrzebny w bardzo małych ilościach – pełni w organizmie kluczowe funkcje biologiczne, od pracy tarczycy po ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Może być dostarczany wraz z pożywieniem lub w formie suplementów diety, ale tylko wtedy, gdy robimy to świadomie i pod kontrolą.

Czym jest selen i jak działa w organizmie?
Selen (Se) to pierwiastek o fundamentalnym znaczeniu dla zdrowia człowieka. W organizmie wchodzi w skład specjalnych białek – selenoprotein, m.in. enzymów antyoksydacyjnych, które pomagają neutralizować wolne rodniki i chronić komórki przed uszkodzeniem.
Selen ma szczególne znaczenie dla:
metabolizmu hormonów tarczycy;
pracy układu odpornościowego;
ochrony antyoksydacyjnej komórek;
kondycji skóry, włosów i paznokci.
Badania naukowe: https://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2017/01/pnm_2016_12_929-933.pdf?utm_source=chatgpt.com
Naturalne źródła selenu w diecie
Orzechy brazylijskie – jedno z najbogatszych naturalnych źródeł selenu.
Ryby i owoce morza – np. łosoś, makrela, tuńczyk.
Mięso i jajka – dobre źródła łatwo przyswajalnego selenu.
Produkty zbożowe i rośliny strączkowe – nasiona i zboża dostarczają śladowych ilości selenu.
Warzywa takie jak czosnek, cebula czy kapusta – również zawierają ten mikroelement.

❗Uwaga: oleje roślinne
W olejach roślinnych selen nie kumuluje się w ilościach istotnych biologicznie – jego zawartość w tłuszczach jest znikoma i nie stanowi realnego źródła selenu w diecie.
Badania naukowe: https://diag.pl/pacjent/artykuly/selen-a-tarczyca-suplementacja-przy-niedoczynnosci-tarczycy/?utm_source=chatgpt.com
Jakie funkcje pełni selen?
🔹 Właściwości antyoksydacyjne
Selen jest składnikiem enzymów, które chronią komórki przed uszkodzeniami przez wolne rodniki, wspomagając procesy antyoksydacyjne.
🔹 Wsparcie układu odpornościowego
Badania wskazują, że selen wpływa na prawidłowe funkcjonowanie limfocytów i komórek odpornościowych, wspierając organizm w walce z patogenami.
🔹 Funkcjonowanie tarczycy
Tarczyca zawiera jedne z najwyższych stężeń selenu w organizmie, a pierwiastek ten uczestniczy w syntezie i aktywacji hormonów tarczycy (przemiana T4 w aktywne T3).
Badania naukowe:
Objawy niedoboru selenu
Niedobór tego pierwiastka może prowadzić do:
zaburzeń tarczycy (np. obniżona synteza hormonów)
osłabienia odporności
zwiększonego ryzyka stresu oksydacyjnego
problemy z włosami i skórą (osłabiona keratynizacja)
Badania wykazują, że u osób z chorobą Hashimoto często obserwuje się niższy poziom selenu we krwi, a uzupełnienie niedoborów może wiązać się ze zmianą markerów immunologicznych, takich jak przeciwciała anty-TPO, choć nie wszystkie badania potwierdzają jednoznaczne korzyści kliniczne suplementacji.
Żródło:
Nadmiar selenu – kiedy szkodzi?
Choć selen jest niezbędny, jego nadmiar działa toksycznie. Objawy przedawkowania obejmują m.in.:
stany zapalne skóry,
wypadanie włosów,
łamliwość paznokci,
drażliwość i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
Dlatego suplementacja selenu powinna być dobrana indywidualnie i oparta na badaniach laboratoryjnych.
Selen a tarczyca – co mówią badania?
Badania naukowe wskazują, że:
🔹 Selen jest kluczowy dla prawidłowej pracy tarczycy – bierze udział w metabolizmie hormonów i procesach antyoksydacyjnych tarczycy.
🔹 Zmniejsza stężenie przeciwciał anty-TPO u osób z chorobą Hashimoto w niektórych badaniach klinicznych, choć dane kliniczne są mieszane i wymagają dalszych analiz.
🔹 Niedobór selenu wiąże się ze zwiększoną częstością chorób tarczycy i ich cięższym przebiegiem według przeglądów literatury naukowej.
👉 Warto podkreślić, że suplementacja nie zastępuje leczenia medycznego i zawsze powinna być konsultowana ze specjalistą.
Co selen ma wspólnego z masażem i regeneracją?
W holistycznym podejściu do zdrowia łączymy działania od wewnątrz i od zewnątrz:
🌿 Selen wspiera organizm od wewnątrz – poprawia odporność, pracę tarczycy i funkcje antyoksydacyjne.
🤲 Masaż wspiera organizm od zewnątrz – rozluźnia napięcie mięśniowe, poprawia mikrokrążenie i łagodzi stres fizyczny oraz napięcia psychosomatyczne.
Takie połączenie dietetyki, suplementacji i świadomej pracy z ciałem daje najlepsze efekty w redukcji przeciążeń, poprawie jakości życia i równowadze układu nerwowego.
Zalecane spożycie selenu
📌 Zalecana dzienna dawka dla osoby dorosłej to ok. 55 µg/dobę, choć w suplementach często spotyka się dawki 100–200 µg. Suplementację najlepiej dostosować do wyników badań krwi i pod kontrolą specjalisty.
Podsumowanie
Selen to mikroelement, który – choć niewielki – ma ogromne znaczenie dla zdrowia. Jego odpowiedni poziom wspiera tarczycę, układ odpornościowy i mechanizmy antyoksydacyjne organizmu. W kontekście stylu życia ważne jest, aby łączyć dietę, suplementację i regenerację ciała (np. masaż), by kompleksowo wspierać zdrowie i dobre samopoczucie.
📚 Piśmiennictwo / Nauka w źródłach
Badania i recenzje naukowe:
Rola selenu w organizmie człowieka (PDF, PL) – artykuł przeglądowy o funkcjach biologicznych selenu. Rola selenu w organizmie człowieka (PDF)
Selenium: An Element of Life Essential for Thyroid Function – naukowy przegląd roli selenu w tarczycy (EN). Selenium and thyroid – Molecules (EN)
Suplementacja selenu a Hashimoto – Cochrane Review – analiza badań klinicznych suplementacji selenu w autoimmunologicznej tarczycy. Selenium supplementation for Hashimoto’s thyroiditis (Cochrane)
Selenium supplementation in Hashimoto’s thyroiditis – analiza i meta-analiza badań. Selenium supplementation in Hashimoto (PDF)
Systematic review literatury – rola selenu w AITD (Hashimoto, Graves).
Dominika Kucińska
Magister Zdrowia Publicznego

Komentarze